TỔNG HỢP KIẾN THỨC Y KHOA CẦN BIẾT VỀ VIRUS NIPAH
1. Nguồn gốc & Vật chủ
Virus Nipah lây từ động vật sang người. "Kho chứa" virus trong tự nhiên là loài Dơi ăn quả. Virus này sống trong cơ thể dơi nhưng không làm dơi bị bệnh, tuy nhiên khi lây sang người hoặc gia súc (như lợn) thì có thể gây biến chứng nặng.
2. Virus lây sang người như thế nào?
Có 3 con đường lây nhiễm chính cần lưu ý:
Từ động vật: Tiếp xúc trực tiếp với dơi hoặc lợn bị nhiễm bệnh.
Qua thực phẩm: Ăn/uống các loại trái cây, nước quả tươi bị dính nước bọt hoặc nước tiểu của dơi.
Từ người sang người: Tiếp xúc gần với dịch tiết của bệnh nhân (thường xảy ra trong gia đình hoặc bệnh viện khi chăm sóc người bệnh).
3. Triệu chứng nhận biết
Thời gian ủ bệnh thường từ 4-14 ngày. Các biểu hiện bao gồm:
Giai đoạn đầu: Sốt cao, đau đầu, đau họng, đau mỏi cơ (dễ nhầm lẫn với cúm thông thường).
Giai đoạn nặng: Bệnh nhân có thể khó thở, viêm phổi. Nguy hiểm nhất là diễn tiến sang viêm não với biểu hiện lơ mơ, lú lẫn, co giật và hôn mê.
4. Chẩn đoán bệnh (Làm sao để biết?)
Do triệu chứng ban đầu khá giống các bệnh khác, để xác định chính xác, các bác sĩ cần thực hiện xét nghiệm chuyên sâu:
Xét nghiệm PCR: Lấy mẫu dịch mũi họng, nước tiểu hoặc máu để tìm vật liệu di truyền của virus. Đây là cách nhanh và chính xác nhất.
Xét nghiệm kháng thể (ELISA): Kiểm tra xem cơ thể có sinh ra kháng thể chống lại virus hay không (thường dùng ở giai đoạn sau của bệnh).
5. Điều trị & Phòng ngừa (Quan trọng)
Hiện nay, trên thế giới CHƯA CÓ thuốc đặc trị và CHƯA CÓ vắc-xin phòng ngừa Nipah. Phương pháp điều trị: Chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ tại bệnh viện nhằm giúp bệnh nhân vượt qua giai đoạn nguy kịch (hỗ trợ thở, duy trì ổn định tim mạch, hạ sốt, chống co giật...).
*) Lời khuyên phòng bệnh:
• Ăn chín, uống sôi.
• Rửa sạch trái cây, gọt vỏ trước khi ăn. Tuyệt đối không ăn trái cây có dấu hiệu bị động vật cắn/gặm.
• Hạn chế tiếp xúc với dơi hoặc gia súc có dấu hiệu ốm bệnh.
• Dùng đồ bảo hộ y tế khi chăm sóc người nghi nhiễm bệnh.