1. Khái niệm
– Vệ sinh an toàn thực phẩm: là tất cả điều kiện, biện pháp cần thiết từ khâu sản xuất, chế biến, bảo quản, phân phối, vận chuyển cũng như sử dụng nhằm bảo đảm cho thực phẩm sạch sẽ, an toàn, không gây hại cho sức khỏe, tính mạng con người.
2. Nguyên nhân gây nhiễm bẩn thực phẩm
– Do quá trình chăn nuôi, gieo trồng, sản xuất lương thực, thực phẩm có nguồn gốc từ gia súc, gia cầm bị bệnh hoặc thủy sản sống ở nguồn nước bị nhiễm bẩn;
– Các loại rau, củ, quả trồng ở vùng đất bị ô nhiễm hoặc bón phân hóa học, thuốc trừ sâu, chất kích thích tăng trưởng không cho phép hoặc cho phép nhưng không đúng về liều lượng hay thời gian cách ly;
– Do quá trình chế biến không đúng cách;
– Do quá trình sử dụng và bảo quản không đúng.
- 10 Nguyên tắc vàng trong sử dụng thực phẩm
Nguyên tắc 1.
Chọn thực phẩm an toàn. Chọn thực phẩm tươi. rau, quả ăn sống phải được ngâm và rửa kỹ bằng nước sạch. Quả nên gọt vỏ trước khi ăn. Thực phẩm đông lạnh để tan đá, rồi làm đông đá lại là kém an toàn.
Nguyên tắc 2.
Nấu chín kỹ thức ăn. Nấu chín kỹ hoàn toàn thức ăn, là bảo đảm nhiệt độ trung tâm thực phẩm phải đạt tới trên 70° - 100° C.
Nguyên tắc 3.
Ăn ngay sau khi nấu. Hãy ăn ngay sau khi vừa nấu xong, vì thức ăn càng để lâu thì càng nguy hiểm.
Nguyên tắc 4.
Bảo quản cẩn thận các thức ăn đã nấu chính. Muốn giữ thức ăn quá 5 tiếng đồng hồ, cần phải giữ liên tục nóng trên 60° C hoặc lạnh dưới 10° C. Thức ăn cho trẻ nhỏ không nên dùng lại.
Nguyên tắc 5.
Nấu lại thức ăn thật kỹ. Các thức ăn chín dùng lại sau 5 tiếng, nhất thiết phải được đun kỹ lại.
Nguyên tắc 6.
Tránh ô nhiễm chéo giữa thức ăn chín và sống, với bề mặt bẩn. Thức ăn đã được nấu chính có thể bị nhiễm mầm bệnh do tiếp xúc trực tiếp với thức ăn sống hoặc gián tiếp với các bề mặt bẩn (như dùng chung dao, thớt để chế biến thực phẩm sống và chín).
Nguyên tắc 7.
Rửa tay sạch trước khi chế biến thức ăn và sau mỗi lần gián đoạn để làm việc khác. Nếu bạn bị nhiễm trùng ở bàn tay, hãy băng kỹ và kín vết thương nhiễm trùng đó trước khi chế biến thức ăn.
Nguyên tắc 8.
Giữ sạch các bề mặt chế biến thức ăn. Do thức ăn dễ bị nhiễm khuẩn, bất kỳ bề mặt nào dùng để chế biến thức ăn cũng phải được giữ sạch. Khăn lau bát đĩa cần phải được luộc nước sôi và thay thường xuyên trước khi sử dụng lại.
Nguyên tắc 9.
Che đậy thực phẩm để tránh côn trùng và các động vật khác. Che đậy giữ thua75c phẩm trong hộp kín, chạn, tủ kính, lồng bàn... Đó là cách bảo vệ tốt nhấy. Khăn đã dùng che đậy thức ăn chín phải được giặt sạch lại.
Nguyên tắc 10.
Sử dụng nguồn nước sạch an toàn. Nước sạch là nước không màu, mùi, vị lạ và không chứa mầm bệnh. hãy đun sôi trước khi làm đá uống. Đặc biệt cẩm thận với nguồn nước dùng nấu thức ăn cho trẻ nhỏ.
3. Tác hại ngộ độc thực phẩm
– Gây nhiễm độc tiềm ẩn;
– Mắc các bệnh mạn tính;
– Mắc các bệnh bán cấp tính (ngộ độc thức ăn): Các rối loạn tiêu hóa hoặc thần kinh nhẹ, các triệu chứng cấp tính có thể tự chữa khỏi hoặc tự khỏi;
– Mắc bệnh cấp tính (ngộ độc thức ăn): Các triệu chứng trước đây tương đối điển hình và bệnh nhân cần đến sự can thiệp của bác sĩ:
+ Biểu hiện rối loạn tiêu hóa: nôn, ỉa chảy (gồm cả ỉa ra máu), đau bụng;
+ Biểu hiện rối loạn thần kinh: rối loạn cảm giác, nhức đầu, mệt lả, hôn mê, liệt chi;
+ Các rối loạn chức năng khác: thay đổi huyết áp, bí tiểu…
– Tử vong là hậu quả của ngộ độc cấp rất nặng, ngộ độc cấp không được cứu chữa kịp thời.
4. Các biện pháp phòng tránh
– Thường xuyên vệ sinh cá nhân;
– Thường xuyên vệ sinh môi trường.
– Nguyên liệu thực phẩm phải có nguồn gốc rõ ràng và được vệ sinh sạch sẽ trước khi chế biến;
– Đảm bảo nguồn nước sạch trong sử dụng chế biến thực phẩm;
– Vệ sinh dụng cụ chế biến thực phẩm (nên sử dụng dụng cụ riêng biệt cho thực phẩm sống và thực phẩm chín);
– Kiểm soát chặt chẽ quy trình chế biến thực phẩm;
– Định kỳ khám sức khỏe hàng năm nhằm loại trừ các bệnh truyền nhiễm;
– Thường xuyên cập nhật kiến thức, tập huấn chuyên môn về vệ sinh an toàn thực phẩm cho nhân viên nuôi dưỡng.
5. Xử lý khi có ngộ độc thực phẩm
– Khi phát hiện hoặc nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm, phải đình chỉ việc sử dụng và niêm giữ toàn bộ thức ăn đó lại (kể cả chất nôn, phân, nước tiểu…) để xác minh, báo ngay cho cơ quan y tế gần nhất đến xử trí kịp thời hoặc đưa người bị ngộ độc đến cơ sở y tế khám và điều trị;
– Vệ sinh, tẩy uế khu vực có chất nôn, phân, nước tiểu của người bị ngộ độc thực phẩm và thực hiện chế độ cách ly nghiêm ngặt đề phòng sự lây lan của dịch bệnh;
– Thường xuyên thực hiện các biện pháp diệt ruồi, gián, chuột…và các hướng dẫn vệ sinh phòng chống dịch bệnh theo chỉ đạo của ngành y tế.